Luật cờ vua
Tóm tắt
- Hai người chơi, mỗi người có 16 quân, trên bàn cờ 8 × 8 ô. Quân Trắng đi nước đầu tiên.
- Mỗi quân cờ có cách đi riêng. Nước đi để vua của chính mình bị chiếu là không được phép.
- Bạn thắng bằng cách chiếu hết: vua đối phương đang bị chiếu và không có nước đi nào giúp nó thoát.
- Có ba nước đi đặc biệt: nhập thành, bắt tốt qua đường và phong cấp cho tốt.
- Ván cờ hòa khi hết nước đi (pat), khi không đủ quân để chiếu hết, khi lặp lại thế cờ, hoặc sau một chuỗi dài các nước đi không có quân nào bị bắt và không có nước đi tốt nào.
Các luật này là luật của ứng dụng, tuân theo Luật cờ vua của FIDE, Liên đoàn Cờ vua Quốc tế (xem các nguồn). Mỗi sơ đồ đều được kiểm tra hai lần: bằng bộ máy luật của ứng dụng và bằng một chương trình thứ hai, được viết riêng.
- ô xuất phát của nước đi
- ô đến
- vua bị chiếu
Bàn cờ và thế cờ ban đầu
Bàn cờ có 64 ô, xen kẽ ô sáng và ô tối, với một ô sáng ở góc dưới bên phải của mỗi người chơi. Các cột được đặt tên từ a đến h, các hàng được đánh số từ phía quân Trắng: mỗi ô có một tên, ví dụ « e4 ».
Mỗi bên có 16 quân: một vua, một hậu, hai xe, hai tượng, hai mã và 8 tốt. Hậu được đặt trên ô cùng màu với nó, bên cạnh vua.
Sau khi mỗi bên đi một nước, đã có 400 chuỗi nước đi khác nhau; sau nước đi tiếp theo của quân Trắng, con số này là 8.902. Các con số này được bộ máy luật của ứng dụng tính lại.
Cách đi của các quân cờ
| Quân cờ | Chữ cái trong ứng dụng | Cách di chuyển |
|---|---|---|
| Vua | K | Một ô theo mọi hướng. Vua không bao giờ được đi vào ô đang bị tấn công. |
| Hậu | Q | Bao nhiêu ô tùy ý, theo đường thẳng hoặc đường chéo, không được nhảy qua quân khác. |
| Xe | R | Bao nhiêu ô tùy ý, theo đường thẳng, không được nhảy qua quân khác. |
| Tượng | B | Bao nhiêu ô tùy ý, theo đường chéo, không được nhảy qua quân khác: tượng luôn ở trên cùng một màu ô. |
| Mã | N | Theo hình chữ L: hai ô theo một hướng rồi một ô sang bên. Đây là quân duy nhất nhảy qua được các quân khác. |
| Tốt | không có | Tiến thẳng một ô, hoặc hai ô từ ô xuất phát; ăn quân theo đường chéo, về phía trước. Tốt không bao giờ đi lùi. |
Bạn bắt một quân đối phương bằng cách đi vào ô của quân đó. Các chữ cái là ký hiệu tiếng Anh, được ứng dụng và định dạng PGN sử dụng: K cho vua, Q cho hậu, R cho xe, B cho tượng, N cho mã. Một nước đi được viết bằng chữ cái của quân cờ và ô đến, ví dụ « Nf3 »; nước đi của tốt chỉ ghi ô đến; chữ x đánh dấu một nước bắt quân, dấu + là chiếu và dấu # là chiếu hết.
Chiếu hết
Vua bị tấn công là đang bị chiếu. Người chơi khi đó phải hóa giải nước chiếu: di chuyển vua, bắt quân đang tấn công, hoặc chặn một quân vào giữa hai bên. Nếu không làm được cách nào trong số đó, người chơi bị chiếu hết và thua ván cờ. Người chơi cũng có thể xin thua.
Nhập thành
Nhập thành di chuyển cả vua và một xe trong một nước đi: vua đi hai ô về phía xe, rồi xe nhảy sang ngay phía bên kia vua. Nhập thành ngắn được ghi là « O-O », nhập thành dài là « O-O-O ».
Nước này chỉ được phép khi tất cả các điều kiện sau được đáp ứng:
- vua và xe đó chưa từng di chuyển kể từ đầu ván cờ;
- các ô giữa chúng đều trống;
- vua không bị chiếu, không đi qua ô nào đang bị tấn công và không đến một ô đang bị tấn công.
Bắt tốt qua đường
Khi một tốt tiến hai ô và dừng ngay bên cạnh một tốt của đối phương, tốt đó có thể bắt nó như thể nó chỉ tiến một ô. Việc bắt này chỉ được phép ở nước đi ngay sau đó; sau đó, cơ hội sẽ mất.
Phong cấp
Một tốt đến hàng cuối cùng sẽ được thay ngay bằng một hậu, một xe, một tượng hoặc một mã cùng màu, tùy chọn: 4 lựa chọn, do ứng dụng đưa ra. Thường thì người ta chọn hậu, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Hết nước đi và các trường hợp hòa
Hết nước đi (pat)
Nếu người đến lượt đi không có nước đi hợp lệ nào và vua của họ không bị chiếu, thì họ bị hết nước đi (pat): ván cờ hòa.
Thiếu quân để chiếu hết
Ứng dụng tuyên bố hòa ngay khi không còn đủ quân để chiếu hết:
- vua đấu với vua;
- vua và chỉ một quân nhẹ (tượng hoặc mã) đấu với vua;
- chỉ còn các quân tượng ngoài hai vua, tất cả đều nằm trên các ô cùng màu.
Lặp lại thế cờ và luật năm mươi nước
| Tình huống | Hòa khi có yêu cầu | Tự động hòa |
|---|---|---|
| Cùng một thế cờ xuất hiện lại | 3 lần | 5 lần |
| Số nước đi của mỗi bên không có ăn quân hay đi tốt | 50 nước | 75 nước |
“Khi có yêu cầu”: nút “Xin hòa” xuất hiện trong menu ván cờ và người chơi tự quyết định. Ví dụ, nếu hai quân mã đi ra rồi quay về, thế cờ ban đầu xuất hiện lần thứ 3 sau 8 nửa nước đi: có thể xin hòa. Nếu hai người chơi tiếp tục, ván cờ sẽ tự động hòa ở lần thứ 5, sau 16 nửa nước đi. Tương tự, bộ đếm số nước đi không ăn quân và không đi tốt cho phép xin hòa ngay khi đạt 50 nước, và ván cờ tự động hòa ngay khi đạt 75 nước.
Hai người chơi cũng có thể thỏa thuận hòa với nhau. Khi chơi hai người trên cùng một thiết bị, menu có “Hòa theo thỏa thuận chung”; khi chơi qua cùng một mạng Wi-Fi, có “Đề nghị hòa”. Khi đấu với máy, không có hòa theo thỏa thuận.